Ignatova, Mila Dimitar (Ιγνάτοβα, Μίλα) Οι άγιοι, οι «φίλοι του Χριστού...είναι σημεία του Θεού για τη γενιά τους». Ένα τέτοιο σημείο στη σύγχρονη εποχή είναι ο Γέροντας Σωφρόνιος (Σαχάρωφ). Ο λόγος του Γέροντα Σωφρονίου για τη μετάνοια είναι λόγος για την αγάπη: για τη συνάντηση της θείας αγάπης με την ανθρώπινη. Η μετάνοια είναι η οδός προς τη θέωση και γι’ αυτό «δε γνωρίζει τέλος στη γη». Η μετάνοια είναι η αναδημιουργία του ανθρώπου από την πεπτωκυία του κατάσταση που έγινε εφικτή με την ενανθρώπηση και το σωτήριο έργο του Υιού του Θεού. Ο Γέροντος Σωφρόνιος τονίζει ότι ο Χριστός με την κένωσή Του μέχρι θανάτου μας αποκάλυψε το χαρακτήρα της θείας αγάπης: είναι ταπεινή και κενωτική. Ο Χρίστος πραγμάτωσε αυτή την κένωση και ως Θεός –με την ενσάρκωσή Του– και ως Άνθρωπος, με τα πάθη και τη Σταύρωσή Του και έδωσε στον άνθρωπο την εντολή για την ίδια κενωτική αγάπη, η οποία επιτυγχάνεται με τη μετάνοια. Τότε ο πιστός «γίνεται ικανός να προσλάβει το πλήρωμα της αγάπης του Θεού και της αγάπης προς τον πλησίον». Η ουσία λοιπόν της μετανοίας είναι «η αποκατάσταση της άμωμης και αιώνιας σχέσης αγάπης με το Θεό». Η μετάνοια είναι ο τρόπος, με τον οποίο εκπληρώνει κανείς τις δύο μεγάλες εντολές για την αγάπη. Ο πρώτος βαθμός της είναι «ο άδης της προσωπικής μετανοίας», με την οποία ο χριστιανός αγωνίζεται να αποκτήσει την αγάπη προς το Θεό. Ο δεύτερος βαθμός είναι «ο άδης της αγάπης», όταν ο πιστός μετανοεί για τις αμαρτίες όλου του κόσμου και με αυτό τον τρόπο εκπληρώνει τη δεύτερη εντολή. Τα δυο αυτά στάδια της μετάνοιας προσδιορίζουν και τη δομή της παρούσας εργασίας. Το πρώτο μέρος της εξετάζει τις οντολογικές και τις ασκητικές προϋποθέσεις της μετάνοιας. Ενώ στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται αναλυτικά οι απόψεις του Γέροντος για τους δυο βαθμούς της μετάνοιας, στο προσωπικό ασκητικό επίπεδο και στο οντολογικό επίπεδο. Το θέμα της μετάνοιας στα έργα του Γέροντος Σωφρονίου ουσιαστικά είναι το θέμα της «γέννησης στην ασάλευτη Βασιλεία». Η γέννηση αυτή αρχίζει ως αποκατάσταση της υποστατικής αρχής, δηλαδή του κατ’ εικόνα, και τελειοποιείται με την προσευχή για όλο τον κόσμο και την αγάπη προς τους εχθρούς. Το πλήρωμα της υποστατικής μορφής υπάρξεως θα δοθεί στο μέλλοντα αιώνα με την πρόσληψη άφθαρτου σώματος. Η τελείωση αυτή συντελείται στο ότι οι σεσωσσμένοι θα γίνουν φορείς «του πληρώματος του θεανθρώπινου είναι». Μόνο τότε θα γίνουν όμοιοι με το Θεό «μέχρι ταύτιση» κατά τη μορφή υπάρξεως. Για τον Γέροντα Σωφρόνιο ο χρόνος έχει το νόημά του ως «θαυμαστή διαδικασία, κατά την οποία ο Θεός δημιουργεί «εκ του μηδενός» θεούς όμοιους με Αυτόν». Με την εξομολόγηση της δικής του πορείας μετανοίας ο ίδιος μαρτυρεί για τον προορισμό του ανθρώπου: την «υιοθεσία του από το Θεό μέσω της ενοίκησης της Αγίας Τριάδος». Η μετάνοια λοιπόν, εφόσον αποτελεί το προσωπικό σταυρό του πιστού, είναι και ο δρόμος προς την αναφαίρετη χαρά, επειδή «ιδού γάρ ήλθε διά του Σταυρού χαρά εν όλω τω κόσμω». 2012 2012